Obowiązywanie prawa

Kwestia obowiązywania prawa jest zagadnieniem problematycznym, obejmuje swoim zakresem wiele kwestii. Z reguły uważa się, że każda norma prawna obowiązuje w określonym czasie, dotyczy określonych podmiotów, które znajdują się na określonym terytorium. W ten sposób wyróżnia się terytorialny, osobowy (personalny) i temporalny (czasowy) zakres obowiązywania prawa.

Kwestia personalnego obowiązywania prawa dotyczy problemu, kogo obowiązuje prawo konkretnego państwa. Należy więc ustalić kategorię osób, które muszą działać zgodnie z panującym porządkiem prawnym. Zasada mówi, że prawo obowiązuje wszystkie osoby znajdujące się na terytorium danego państwa, bez względu na ich przynależność prawną. Wyjątek dotyczy przedstawicieli państw obcych, dyplomatów, czy konsulów, którzy są wyłączeni spod jurysdykcji państwa, które ich przyjmuje. Drugi wyjątek jest odwrotny – dotyczy on wszystkich obywateli danego państwa, nawet jeśli znajdują się oni na terytorium państwa obcego, muszą przestrzegać również swojego prawa krajowego.

Jeśli chodzi o terytorialny zakres obowiązywania prawa, to jego historia kształtowała się przez wiele wieków. Obecnie uważa się, że terytorium państwa jest to nie tylko obszar lądowy ograniczony granicami państwowymi. Prawo danego państwa obowiązuje również na morskich wodach przybrzeżnych, czyli morzu terytorialnych i morskich wodach wewnętrznych, we wnętrzu ziemi (tak głęboko, jak dane państwo ma możliwość wwiercenia się), a także w przestrzeni powietrznej. Dodatkowo, prawo dotyczy na pokładach statków morskich, powietrznych i kosmicznych, które znajdują się pod banderą danego państwa, nieważne, gdzie się znajdują. Spod terytorialnej jurysdykcji wyłączone są zaś placówki dyplomatyczne i konsularne, na których terytorium obowiązuje prawo rodzime.

Jeśli chodzi o temporalny zakres obowiązywania prawa, to specyfikuje ono, od kiedy do kiedy obowiązuje dany akt prawny. Ustala się zatem datę jego wejścia w życie, czyli nabycie mocy obowiązującej i wygaśnięcia, czyli jego utraty.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.


Szukaj