Praworządność

Jedną z najważniejszych kategorii prawnych jest problematyka praworządności. Sama idea państwa praworządnego wywodzi się już ze starożytności. Jeden z wielkich filozofów starożytnej Grecji zaważył, że państwem musi rządzić prawo. Istota praworządności polega więc na przestrzeganiu prawa. Praworządność rozumiana jako zasada prawnoustrojowa zobowiązuje organy władzy państwowej do ścisłego działania w myśl przepisów prawnych oraz posługiwaniu się nimi w odniesieniu do wszystkich obywateli. W związku z tym, już wiele wieków temu, ukształtowała się zasada państwa prawnego, obecnie znana jako zasada demokratycznego państwa prawnego. Organy władzy państwowej są zobligowane do działania tylko i wyłącznie w granicach kompetencji, jakie są im prawnie przyznane. W związku z tym muszą zachować wszystkie procedury ustanowione przez prawo.

Co więcej, państwo musi spełniać również warunek tzw. natury aksjologicznej. Znaczy to, że prawo, które jest stanowione, musi służyć osiąganiu określonych bardzo istotnych wartości ludzkich i służyć tak zwanemu dobru wspólnemu. W związku z tym wszystkim, państwo ustala pewne gwarancje, które mają na celu kontrolować przestrzeganie prawa, zarówno w procesie jego stanowienia, jak i stosowania. Dotyczy to przede wszystkim stosowania najważniejszych i fundamentalnych zasad i cech ustroju państwa. Do nich zaliczyć należy zasadę trójpodziału władzy na władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą, niezawiłość i bezstronność sędziowską, czy swobodę działania partii politycznych i opozycji. Istnieją również liczne gwarancje legislacyjne praworządności, takie jak hierarchia aktów prawnych, czyli nadrzędność konstytucji wobec wszystkich innych aktów, czy stosowanie zasady prawo nie działa wstecz. Ostatnią grupę gwarancji tworzą gwarancje procesowe, czyli te, które związane są ze stosowaniem prawa, jak wieloinstancyjność postępowania sądowego, niezależność i bezstronność sędziów w stosunku do organów administracji, istnienie Rzecznika Praw Obywatelskich, a także domniemanie niewinności oskarżonego.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.


Szukaj